Akıncılar; Osmanlı’nın Atlı Komandoları

akincilar osmanlinin atli komandolari

Münif Fehim’in fırçasından akıncılar

Osmanlı’nın dillere destan Akıncı Ocağı, devletin kuruluşunda
ve yükselişinde, tımarlı sipahi sınıfından sonra en büyük
hizmeti gören ordu kuruluşudur. Yeniçeri toplam sayısının 3 bin
olduğu Fâtih Sultan Mehmed’in tahta geçişinde (1451), akıncı
mevcudu 50 binin üzerinde idi.

Akıncı, akın yapan askerdir. Akın, düşman iline akmaktır. Nasıl
akılır? Atla… O halde akıncı, tıpkı tımarlı sipahisi ve
kapıkulu sipahisi gibi bir atlı, süvari sınıfıdır. Atsız akın
olmaz. Süvari olmayan akıncı mevcut değildir.

Osmanlı Akıncısı, at binmeyi binlerce yıllık tecrübeden sonra
öğrendi. Binlerce yıl önce dünyanın en iyi at koşumlarını,
çizmelerini yapmış bir ırktan geliyordu. Pasifik ile Atlantik
arasında daha bin yıl önce at koşturmuştu. Dünyanın hiç
şüphesiz birinci süvarisi idi. Akıncı neslinin artık yok
olduğu, 1789 tarihi gibi geç bir dönemde bile bir Almanya
imparatorluk askerî jurnalinde ” Avrupa’nın en âlâ süvarisi
Osmanlı süvarisidir” ibaresi düşülmüştür (Cevdet Paşa, IV,
325). Varın 15. ve 16. Asırlarda Osmanlı akıncısının nasıl at
bindiğini tahayyül buyurun…

At, Türk’ün maddî gücünü gösteren semboldür. Bozkurt’un manevî
gücünü gösteren millî sembol olması gibi… Bir millet, bir işi
iyi yapmasını öyle kısa müddette öğrenememektedir. İsviçreli,
saat yapmayı 500 yılda öğrenmiştir. Osmanlı akıncısı,
sâhibzuhûr (birden ortaya çıkmış) değildir. Orta Asyalı
süvarinin gerçek neslidir.

akincilar osmanlinin atli komandolari budapeste akinci mezarligi

Budapeste’de Akıncı Mezarlığı

Akıncı, öncüdür. Piyoniyedir, gönüllüdür, fedaidir, dalkılıç ve
kelle koltuktadır. Yolu o açar ve o gösterir. Ardından ordu
yürür. 14, 15 ve 16. Asırlarda Balkanlar’ın fethi ve Rumeli’nde
yeni bir Türk anayurdu oluşması, birinci derecede akıncının
eseridir. Akıncılık ruh, inanç, iman, gönül meselesidir. Aynı
zamanda bir dünya görüşü meselesidir. Bu hassalardan mahrum
kişiden akıncı olmaz.


akincilar osmanlinin atli komandolari 2

” Bir gün yine dolu dizgin boşanan atlarımızla, Yerden yedi
kat arşa kanatlandık o hızla ”

Akıncı ailelerinden olan Şehsüvâroğulları’ndan inen Yahyâ
Kemal, şöyle ifade etmiştir:

Dünyaya veda ettik atıldık doludizgin
En son koşumuzdur bu asırlarca bilinsin
Lâkin kalacak doğduğumuz toprağa bizden
Şimşek gibi bir hatıra nal seslerimizden

Akıncı Ocağı, çağdaş ordulardaki komando sınıfının
karşılığıdır. Atlı ve hafif silâhlı bir komando… Hareket
yeteneği olağanüstü yüksek… Görevi, düşman ülkesini taramak,
düşmanın maddî ve manevî gücünü vurmak, orduya yol açmak,
düşmanın Osmanlı sınırına sarkmasını önlemektir. Denizde aynı
görevi, Korsan denen deniz akıncı sınıfı yürütmektedir.
İspanyolca gerilla’nın yerine son asır Türkçesinde çok geçen
çete tabiri, akıncı kavramını tamamıyla karşılamaz. Zira
gerilla veya çete, daha çok dağda vuruşur. Osmanlı akıncısı ise
dağ savaşı yapmaz. Ovada savaşır. Genellikle su yolunu,
vadileri izleyerek yol alır. Dağ geçitlerinden geçer. Ancak
dağa çıkmaz. Zira atla dağa çıkılmaz, katır gerekir; akıncı ise
katır kullanmaz, katır dörtnal yapamaz. Zaten akıncının dağda
işi yoktur, dağda üslenmez. Dağda düşmanın vurulacak askeri,
ordu tesisleri, meskûn yerleri yoktur.

akincilar osmanlinin atli komandolari 2 zigetvar Szigetvar_1566

Zigetvar seferinde akıncılar – Minyatür

Yavuz, Çaldıran’da Rumeli’den getirdiği akıncı birliklerini
kullandı (23 Ağustos 1514) Mohaç’ta Kânûnî de akıncı tümenleri
kullanmıştır. Çaldıran’da akıncı tümenlerinden birine
Malkoçoğlu Ali Bey, diğerine kardeşi Malkoçoğlu Tur-Alî Bey
komuta ediyordu. Safevî ordusuna pervasızca girdiler. 30 dakika
arayla iki kardeş şehit düştü. İkincisinin de şehit düştüğünü
gören başkomutan Sultan Selim’in ağladığı meşhurdur.

Her akıncı adayı, beyine kendisim tanıtmak durumundadır. Bu
bakımdan diğer ordu sınıflarına alınma şartlarına hiç benzemez.
Kabûl veya red, akıncı beyinin iradesindedir. Padişahın bile,
bir kişiyi bir akıncı beyine tavsiye ettiğini gösterir tek
belgeye rastlanamaz. Tek kötü akıncı, akında birliğinin mahvına
sebep olabilir. Hızla düşünüp karar verebilecek, kararını
yıldırım hızıyla uygulayabilecek, komutanının “öl!” emrine
gözünü kırpmayacak yapıda olması gerekir. Atına ve silâhlarına
üstün şekilde hâkim olabilmesi lâzımdır. Çoğunluk babadan oğula
mesleği sürdürenlerden oluşur. Zira bir akıncıyı, ancak daha
tecrübeli bir akıncı yetiştirebilir.

Yazının PDF devamı için Akıncılar-
Osmanlı’nın Atlı Komandoları

Akıncılar; Osmanlı’nın Atlı Komandoları,Akıncılar; Osmanlı’nın Atlı Komandoları

Please follow and like us:
error

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir